Współrzędne:
51°39" N 017°42" E
| Ostrów Wielkopolski | |||||
|
|||||
| Województwo | wielkopolskie | ||||
| Powiat | ostrowski | ||||
|
Gmina
- rodzaj |
Ostrów Wielkopolski
miejska |
||||
| Założono | ? | ||||
| Prawa miejskie | 1404 lub wcześniej | ||||
| Prezydent miasta | Jerzy Świątek
( e-mail ) |
||||
| Powierzchnia | 42,39 km | ||||
| Położenie | 51° 39"
N
17° 42" E |
||||
| Wysokość | od 123 do 175 m n.p.m. | ||||
|
Liczba mieszkańców
(
2005
)
- liczba ludności - gęstość |
71 342 1683 os./km |
||||
|
Strefa numeracyjna
(do 2005 ) |
(+48) 62 | ||||
| Kod pocztowy | od 63-400 do 63-417 | ||||
| Tablice rejestracyjne | POS | ||||
|
TERC10
( TERYT ) |
301701 1 | ||||
| Miasta partnerskie |
|
||||
| Położenie na mapie Polski
|
|||||
|
Urząd miejski
3
al. Powstańców Wielkopolskich 18
63-400 Ostrów Wielkopolski tel. 62 736-43-10; faks 62 736-64-07 ( e-mail ) |
|||||
|
|
|||||
|
|
|||||
|
|
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Ostrów Wielkopolski (do 1920 r. oraz zwyczajowo Ostrów , łac. Ostrovia , niem. Ostrowo ) miasto powiatowe w województwie wielkopolskim . Leży w południowej części Wysoczyzny Kaliskiej, nad lewym dopływem Prosny - Ołobokiem . W dokumentach pisanych pojawiał się od pocz. XV w. Nazwa to archaizm oznaczający wyspę , kępę wśród mokradeł . Pod względem liczby mieszkańców 54. miejsce w Polsce i 5. w województwie wielkopolskim ( 2004 ).
Jeden z siedmiu głównych ośrodków województwa wielkopolskiego, siedziba instytucji rangi subregionalnej (prokuratura okręgowa, oddział regionalny ZUS , oddział regionalny KRUS , inspekcje). Zespół osadniczy Ostrowa, Kalisza i Skalmierzyc należy do dwóch rejonów województwa (obok rejonu Poznania ) przewidzianych do najszybszego urbanizowania i największej koncentracji przemysłu.
Patronem miasta jest św. Stanisław Biskup Męczennik . Święto miasta obchodzone jest 10 listopada , w rocznicę rozpoczęcia wydarzeń tzw. Republiki Ostrowskiej .
Spis treści |
Podstawowe dane dot. ludności znajdują się w infoboksie.
Według danych z roku 2002 6 , średni dochód na mieszkańca wynosił 1161,05 zł. Miasto stanowi 3,65% powierzchni powiatu.
Ostrów leży w środkowej części Niziny Wielkopolskiej (Niziny Południowowielkopolskiej), w południowej części Wysoczyzny Kaliskiej (zwanej też rzadziej Wysoczyzną Koźmińską), na północno zachodnich stokach Wzgórz Wysockich . Przez północną część miasta przepływa lewy dopływ Prosny - Ołobok (Ołoboczka, Ostrowica), której z kolei prawym dopływem jest niewielki, w przeważającej części skanalizowany, ciek Struga Ostrowska (w całości w granicach miasta). Przez południowo-zachodnią część miasta przebiega dział wodny między dorzeczami Odry i Warty .
Klimat w rejonie Ostrowa jest kształtowany głównie przez masy powietrza polarno-morskiego (przeważają wiatry zachodnie). Średnia roczna temperatura powietrza wynosi w Ostrowie 8C, całkowita roczna suma opadów wynosi 500-550 mm, okres wegetacyjny trwa zazwyczaj 210-220 dni. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, a najchłodniejszym styczeń.
Do początku lat 90. obowiązywał podział na 7 dzielnic (Stare Miasto, Wenecja, Krępa, Pruślin, Stare Kamienice, Zębców, Zacharzew) odpowiadających dzielnicom zwyczajowym. Obecnie miasto jest podzielone administracyjnie na 11 osiedli :
Cechą charakterystyczną Ostrowa jest znaczna przewaga pogrupowanej w wielkie kompleksy zabudowy jednorodzinnej (Zacharzew, Krępa). Skupia ona ponad 50% wszystkich zasobów mieszkaniowych miasta. Intensywnie rozwijają się nowe osiedla z taką zabudową (Zębców, Pruślin oraz podmiejskie ). Zabudowa wielorodzinna obecna jest w postaci niewielkich zespołów bloków na obrzeżach centrum (Śródmieście, os. Powstańców Wielkopolskich, os. Grunwaldzkie , os. Dembińskiego, os. Szamarzewskiego) oraz w większych zespołach na os. Jana Pawła II. Zabudowa przemysłowo-składowa skupiona jest w okolicach linii kolejowych w centralnej oraz zachodniej części miasta, a także na terenie Zębcowa i Str. Kamienic. Większe zespoły terenów zielonych koncentrują się na obrzeżach północnych (Piaski-Szczygliczka), wschodnich (Bagatela) i południowych (Zębców).
Pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną przewidziane są przede wszystkim tereny we wschodniej części miasta (os. Jana Pawła II, pn.-zach. część Starych Kamienic) oraz tzw. Nowe Miasto (na wschód od os. Grunwaldzkiego). Dla zabudowy jednorodzinnej przewidziano rejon Pruślina, Parceli Zacharzewskich, Topoli Mł. , Wysocka Wlk. , Wenecji, wsch. i płd. Str. Kamienic oraz os. Odolanowskiego, a dla zabudowy przemysłowej południową część miasta (Zębców, zach. Kamienice Str., os. Odolanowskie, płd. Pruślin, płn. Wysocko Wlk.) oraz wokół stacji kolejowych Ostrów Wlkp. Zachodni i Ostrów Wlkp. Gorzyce. Głównym terenem, który (poza Śródmieściem) miałby w przyszłości pełnić funkcje centrotwórcze jest wspomniane Nowe Miasto.
Dzielnice zwyczajowe:
Osiedle Grunwaldzkie
Krępa
Piaski-Szczygliczka
(
Nowy Staw
,
Stary Staw
,
Piaski
,
Szczygliczka
)
Pruślin
Stare Kamienice
Śródmieście
Wenecja
Zacharzew
Zębców
Osiedla administracyjne:
Jana Pawła II
Krępa
Nowe Parcele
Odolanowskie
Parcele Zacharzewskie
Powstańców Wielkopolskich
Pruślin
Kamienice Stare
Śródmieście
Wenecja
Zacisze-Zębców
Znaczący ośrodek przemysłu przetwórczego, głównie elektromaszynowego, spożywczego, materiałów budowlanych - znaczna przewaga liczby osób zatrudnionych w przemyśle. Okolice miasta są jednym z głównym obszarów wydobycia gazu ziemnego w Polsce. Działają tu także liczne organizacje wspierające przedsiębiorczość. Rozwinięty sektor usług - handel detaliczny (ograniczenia dla handlu wielkopowierzchniowego) i hurtowy, filie banków, towarzystw ubezpieczeniowych, firmy doradcze i projektowe, serwisy i in. Współtworzy wraz z sąsiednimi ośrodkami Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy .
Więcej: gospodarka Ostrowa Wielkopolskiego | gospodarowanie finansami miejskimi i mieniem komunalnym - Ostrowski Model Zarządzania 1990-2002 | Holding Spółek Miejskich Holdikom | przemysł w Ostrowie | banki w Ostrowie | ostrowskie organizacje wspierające przedsiębiorczość
Znaczący węzeł kolejowy (głównie towarowy) i drogowy.
W mieście krzyżują się drogi krajowe oraz wojewódzkie dopuszczone do ruchu ciężkiego:
Linie kolejowe łączą Ostrów z wieloma miastami (połączenia bezpośrednie):
Ostrów z Warszawą i Olsztynem łączy pociąg noszący nazwę Ostrowianin .
Funkcjonuje autobusowa komunikacja miejska obsługująca także połączenia z innymi miejscowościami regionu. Na pograniczu dzielnic Wenecja i Piaski-Szczygliczka , nieregularnie w okresie letnim kursuje ostrowska kolejka wąskotorowa . Ponadto, w miejscowości Michałków położonej ok. 5 km na północ od miasta znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego .
Więcej: transport drogowy w Ostrowie | transport kolejowy w Ostrowie | transport lotniczy w Ostrowie | komunikacja miejska w Ostrowie
Miasto otrzymało prawa miejskie najpóźniej w roku 1404 . Do początków XVIII w. nie rozwijało się (pożary, wojny, siła okolicznych ośrodków). W 1711 r. mieszczanie zrezygnowali z praw miejskich. Ostrów podniesiony został z upadku dzięki nowym właścicielom ( Jan Jerzy Przebendowski , Bielińscy , Radziwiłłowie ). Ponowna lokacja (połączona z wydaniem licznych przywilejów) nastąpiła w 1714 r. Opieka właścicieli, gospodarność włodarzy, działalność społeczna mieszkańców oraz korzystne, przygraniczne położenie przyczyniły się do szybkiego rozwoju miasta, przerwanego dopiero wybuchem II wojny światowej . Bardzo ważnym impulsem rozwojowym było także umiejscowienie w Ostrowie węzła kolejowego. Miasto było znaczącym ośrodkiem ruchu narodowego w okresie zaborów oraz podczas obu wojen światowych. Szczególnym epizodem w jego dziejach jest Republika Ostrowska bezkrwawy przewrót w listopadzie 1918 r., w wyniku którego Polacy przejęli władzę w mieście. W latach międzywojennych Ostrów należał do czołówki najszybciej rozwijających się miast w Polsce.
Więcej: historia Ostrowa | Stary Cmentarz | Republika Ostrowska | Alma Mater Ostroviensis | Honorowi Obywatele Miasta Ostrowa
|
|
|
|
|
|
Ze względu na wartość dziedzictwa kulturowego, na obszarze miasta wyodrębniono objętą rejestrem zabytków strefę podlegającą ścisłej ochronie konserwatorskiej (źródło: Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Ostrowa ). Ochronie podlega pochodząca głównie z XIX i XX wieku zabudowa, a także układ urbanistyczny z Rynkiem , ulicami zatylnymi (d. ul. Żydowska, ob. tzw. Zielony Rynek, ulica Wiosny Ludów) i ich charakterystyczną zabudową ( spichrze , oficyny i in. tego rodzaju zabudowania gospodarcze), oraz wąskimi przejściami przebijającymi szeregi domów, łączącymi ulice i place ("ścionki", bądź "sionki"). Obiekty zabytkowe w Ostrowie reprezentują wszystkie style architektoniczne, które odegrały znaczącą rolę na terenie Polski, od połowy XIX wieku - historyzm, secesję, modernizm.
Więcej: architektura Ostrowa Wielkopolskiego - stary Ostrów | plac Stefana Rowińskiego
Więcej: zabytkowa architektura sakralna w Ostrowie
Więcej: zabytkowe budynki użyteczności publicznej w Ostrowie
Więcej: zabytkowa zabudowa przemysłowa w Ostrowie
Więcej: zabytkowe domy w Ostrowie
Zobacz: architektura współczesna w Ostrowie
Miasto bogate w zieleń (za przewodnikiem 100 tras po Polsce , wyd. Muza 2002 ). Powierzchnia parków miejskich (12 parków i większych skwerów) jest niewystarczająca, ale obfite nowe nasadzenia wzdłuż ulic całego miasta (także na terenie dzielnic peryferyjnych) i na skwerach pozwalają nadrobić te braki. Uzupełnieniem są 3 większe obszary leśne.
Na terenie miasta znajduje się 12 pomników przyrody . Inne formy ochrony przyrody w Ostrowie, ale także w jego najbliższej okolicy to:
Więcej: zieleń miejska w Ostrowie
Ostrów należy do najważniejszych punktów na kulturalnej mapie Wielkopolski. Odbywa się tu wiele imprez o zasięgu regionalnym, krajowym, a także międzynarodowym. Są to między innymi:
Spośród różnorodnych instytucji-kreatorów kultury największe znaczenie mają trzy: Kino Komeda - Centrum Kultury Komeda, Centrum Ostrów (amatorska scena dramatyczna, scena impresaryjna i kinowa, scena klubowa, Restauracja Literacka, Galeria Na Dole, Miejska Biblioteka Publiczna im. Rowińskiego ) oraz Powiatowa Galeria Sztuki Współczesnej. Oprócz instytucji znaczącą rolę animatorską odgrywają stowarzyszenia kulturalne (chopinowskie, śpiewacze - miasto posiada bogate tradycje chóralne, teatry amatorskie i in.). Uzupełnieniem oferty kulturalnej miasta są muzea, m.in. Miasta Ostrowa , Garnizonu Ostrowskiego , Pszczelarstwa .
Więcej: imprezy kulturalne w Ostrowie | centra kultury w Ostrowie | muzea w Ostrowie
Ośrodek szkolnictwa średniego, zawodowego i wyższego. Wg danych statystycznych (2002, dla ostrowian powyżej 19 roku życia) wykształcenie wyższe posiada 13% mieszkańców, średnie, średnie zawodowe i policealne 46%, zasadnicze zawodowe 26%, a podstawowe 14%.
W mieście znajduje się 16 przedszkoli, 13 szkół podstawowych i 6 gimnazjów. Ostrów jest ośrodkiem edukacji średniej i zawodowej dla powiatu ostrowskiego i południowej Wielkopolski - 8 szkół (lub zespołów szkół) ogólnokształcących oraz 7 zespołów szkół technicznych i zawodowych. Są wśród nich między innymi: I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kompałły i Wojciecha Lipskiego , II Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Reymonta , a także zlikwidowane w 2005 roku Technikum Kolejowe . Ponadto działają: Zespół Szkół Specjalnych, Zespół Szkół Muzycznych im. Krzysztofa Komedy-Trzcińskiego, szkoły policealne i pomaturalne, Instytut Polsko-Kanadyjski.
Ośrodek szkolnictwa wyższego dla miasta i powiatu: 1 wydział zamiejscowy i 4 filie uczelni wyższych (nauki techniczne, społeczne, ekonomiczne, nauki o zdrowiu, wychowanie fizyczne). Około 3,5 tysięcy studentów.
Ostrów należy do największych miast w Polsce nie będących siedzibą uczelni wyższej. 24 sierpnia 2006 r. powołano Stowarzyszenie Edukacji Akademickiej w Ostrowie skupiające przedstawicieli środowisk naukowych Politechniki Wrocławskiej i społeczności lokalnej Ostrowa. Celem Stowarzyszenia jest utworzenie w mieście Wyższej Szkoły Inżynierskiej.
W Ostrowie działa wiele klubów sportowych zajmujących się różnymi dziedzinami sportu. Największe osiągnięcia odnosili zawodnicy:
W mieście działają także dwa amatorskie kluby kolarskie , klub badmintonowy (KS Ołobok), klub speedrowerowy (KS Wiraż), Ostrowskie Towarzystwo Szachowe, dwa kluby jeździeckie (KJ Hufnal, OKJ Oxer), klub paintballowy oraz 2 ludowe kluby sportowe, 3 kluby przy PTTK, 19 szkolnych, parafialnych lub katolickich klubów sportowych.
Duże znaczenie (w tym jedna ponadregionalne) mają dwie ligi amatorskie:
W mieście znajduje się wiele hal sportowych, jednak mają one zazwyczaj niewielką ilość miejsc (jedna hala widowiskowo-sportowa), spośród dwóch dostępnych stadionów duże trybuny posiada jeden (Miejski z torem żużlowym). Sporty o charakterze niemasowym można uprawiać na:
Informacji turystycznej można zasięgnąć w Centrum Informacji Turystycznej przy oddziale PTTK w Ostrowie Wielkopolskim (ul. Starotargowa 5).
Przez miasto przebiega siedem szlaków turystycznych:
Miasto posiada rozwiniętą infrastrukturę hotelową.
Współczesny Ostrów ma relatywnie rozwinięty rynek medialny. Wart wspomnienia jest fakt, że w Ostrowie lat międzywojennych na 20 tysięcy mieszkańców (1928 r.) przypadało 11 czasopism (w tym 5 dzienników).
Więcej: ludzie związani z Ostrowem
Z Ostrowem związanych jest wiele znanych i zasłużonych osób. Są to między innymi:
Ostrów jest otoczony wieńcem wsi, z których znaczna część jest zurbanizowana. Istnieje intensywny odpływ ludności z centrum na teren podmiejskich osiedli. Znaczna część z nich liczy ok. 1000 mieszkańców lub więcej (Przygodzice, Gorzyce Wielkie, Janków Przygodzki, Topola Mała i Wielka, Lewków, Wtórek, Wysocko Małe i Wielkie, Lamki). Są to:
gmina wiejska Ostrów Wielkopolski | gmina wiejska Przygodzice | gmina miejsko-wiejska Raszków
Wybrane pozycje:
Dane statystyczne:
Pełna bibliografia: Bibliografia artykułu Ostrów Wielkopolski
|
|
Gminy powiatu ostrowskiego |
|---|---|
| Miasto: Ostrów Wielkopolski Gminy: Nowe Skalmierzyce | Odolanów | Ostrów Wielkopolski | Przygodzice | Raszków | Sieroszewice | Sośnie |
Kategorie : Artykuły na medal Ostrów Wielkopolski