Ostrów Wielkopolski



Współrzędne: 51°39" N 017°42" E Geografia

Ostrów Wielkopolski
Herb
Herb Ostrowa Wielkopolskiego Flaga Ostrowa Wielkopolskiego
Województwo wielkopolskie
Powiat ostrowski
Gmina
 - rodzaj
Ostrów Wielkopolski
miejska
Założono  ?
Prawa miejskie 1404 lub wcześniej
Prezydent miasta Jerzy Świątek
( e-mail )
Powierzchnia 42,39 km
Położenie 51° 39" N
17° 42" E
Wysokość od 123 do 175 m n.p.m.
Liczba mieszkańców   ( 2005 )
 - liczba ludności
 - gęstość

71 342
1683 os./km
Strefa numeracyjna
(do 2005 )
(+48) 62
Kod pocztowy od 63-400 do 63-417
Tablice rejestracyjne POS
TERC10
( TERYT )
301701 1
Miasta partnerskie RFN Nordhausen (1995)
RFN Delitzsch (2000)
Włochy Lecce (2006)
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3
al. Powstańców Wielkopolskich 18
63-400 Ostrów Wielkopolski
tel. 62 736-43-10; faks 62 736-64-07
( e-mail )
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Ostrów Wielkopolski w Wikicytatach
Strona internetowa miasta

Ostrów Wielkopolski (do 1920 r. oraz zwyczajowo Ostrów , łac. Ostrovia , niem. Ostrowo ) miasto powiatowe w województwie wielkopolskim . Leży w południowej części Wysoczyzny Kaliskiej, nad lewym dopływem Prosny - Ołobokiem . W dokumentach pisanych pojawiał się od pocz. XV w. Nazwa to archaizm oznaczający wyspę , kępę wśród mokradeł . Pod względem liczby mieszkańców 54. miejsce w Polsce i 5. w województwie wielkopolskim ( 2004 ).

Jeden z siedmiu głównych ośrodków województwa wielkopolskiego, siedziba instytucji rangi subregionalnej (prokuratura okręgowa, oddział regionalny ZUS , oddział regionalny KRUS , inspekcje). Zespół osadniczy Ostrowa, Kalisza i Skalmierzyc należy do dwóch rejonów województwa (obok rejonu Poznania ) przewidzianych do najszybszego urbanizowania i największej koncentracji przemysłu.

Patronem miasta jest św. Stanisław Biskup Męczennik . Święto miasta obchodzone jest 10 listopada , w rocznicę rozpoczęcia wydarzeń tzw. Republiki Ostrowskiej .

Spis treści

Informacje statystyczne

Podstawowe dane dot. ludności znajdują się w infoboksie.

Według danych z roku 2002 6 , średni dochód na mieszkańca wynosił 1161,05 zł. Miasto stanowi 3,65% powierzchni powiatu.

Geografia fizyczna

Położenie geograficzne

Ostrów leży w środkowej części Niziny Wielkopolskiej (Niziny Południowowielkopolskiej), w południowej części Wysoczyzny Kaliskiej (zwanej też rzadziej Wysoczyzną Koźmińską), na północno zachodnich stokach Wzgórz Wysockich . Przez północną część miasta przepływa lewy dopływ Prosny - Ołobok (Ołoboczka, Ostrowica), której z kolei prawym dopływem jest niewielki, w przeważającej części skanalizowany, ciek Struga Ostrowska (w całości w granicach miasta). Przez południowo-zachodnią część miasta przebiega dział wodny między dorzeczami Odry i Warty .

Klimat

Klimat w rejonie Ostrowa jest kształtowany głównie przez masy powietrza polarno-morskiego (przeważają wiatry zachodnie). Średnia roczna temperatura powietrza wynosi w Ostrowie 8C, całkowita roczna suma opadów wynosi 500-550 mm, okres wegetacyjny trwa zazwyczaj 210-220 dni. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, a najchłodniejszym styczeń.

Geografia społeczno-ekonomiczna

Podział miasta i zagospodarowanie przestrzeni

Do początku lat 90. obowiązywał podział na 7 dzielnic (Stare Miasto, Wenecja, Krępa, Pruślin, Stare Kamienice, Zębców, Zacharzew) odpowiadających dzielnicom zwyczajowym. Obecnie miasto jest podzielone administracyjnie na 11 osiedli :

Podział administracyjny Ostrowa
Podział administracyjny Ostrowa

Cechą charakterystyczną Ostrowa jest znaczna przewaga pogrupowanej w wielkie kompleksy zabudowy jednorodzinnej (Zacharzew, Krępa). Skupia ona ponad 50% wszystkich zasobów mieszkaniowych miasta. Intensywnie rozwijają się nowe osiedla z taką zabudową (Zębców, Pruślin oraz podmiejskie ). Zabudowa wielorodzinna obecna jest w postaci niewielkich zespołów bloków na obrzeżach centrum (Śródmieście, os. Powstańców Wielkopolskich, os. Grunwaldzkie , os. Dembińskiego, os. Szamarzewskiego) oraz w większych zespołach na os. Jana Pawła II. Zabudowa przemysłowo-składowa skupiona jest w okolicach linii kolejowych w centralnej oraz zachodniej części miasta, a także na terenie Zębcowa i Str. Kamienic. Większe zespoły terenów zielonych koncentrują się na obrzeżach północnych (Piaski-Szczygliczka), wschodnich (Bagatela) i południowych (Zębców).

Pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną przewidziane są przede wszystkim tereny we wschodniej części miasta (os. Jana Pawła II, pn.-zach. część Starych Kamienic) oraz tzw. Nowe Miasto (na wschód od os. Grunwaldzkiego). Dla zabudowy jednorodzinnej przewidziano rejon Pruślina, Parceli Zacharzewskich, Topoli Mł. , Wysocka Wlk. , Wenecji, wsch. i płd. Str. Kamienic oraz os. Odolanowskiego, a dla zabudowy przemysłowej południową część miasta (Zębców, zach. Kamienice Str., os. Odolanowskie, płd. Pruślin, płn. Wysocko Wlk.) oraz wokół stacji kolejowych Ostrów Wlkp. Zachodni i Ostrów Wlkp. Gorzyce. Głównym terenem, który (poza Śródmieściem) miałby w przyszłości pełnić funkcje centrotwórcze jest wspomniane Nowe Miasto.

Geografia przemysłu i usług

Znaczący ośrodek przemysłu przetwórczego, głównie elektromaszynowego, spożywczego, materiałów budowlanych - znaczna przewaga liczby osób zatrudnionych w przemyśle. Okolice miasta są jednym z głównym obszarów wydobycia gazu ziemnego w Polsce. Działają tu także liczne organizacje wspierające przedsiębiorczość. Rozwinięty sektor usług - handel detaliczny (ograniczenia dla handlu wielkopowierzchniowego) i hurtowy, filie banków, towarzystw ubezpieczeniowych, firmy doradcze i projektowe, serwisy i in. Współtworzy wraz z sąsiednimi ośrodkami Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy .

Więcej: gospodarka Ostrowa Wielkopolskiego | gospodarowanie finansami miejskimi i mieniem komunalnym - Ostrowski Model Zarządzania 1990-2002 | Holding Spółek Miejskich Holdikom | przemysł w Ostrowie | banki w Ostrowie | ostrowskie organizacje wspierające przedsiębiorczość

Geografia komunikacji

Stacja kolejowa Ostrów Wielkopolski
Powiększ
Stacja kolejowa Ostrów Wielkopolski

Znaczący węzeł kolejowy (głównie towarowy) i drogowy.

W mieście krzyżują się drogi krajowe oraz wojewódzkie dopuszczone do ruchu ciężkiego:

Linie kolejowe łączą Ostrów z wieloma miastami (połączenia bezpośrednie):

Ostrów z Warszawą i Olsztynem łączy pociąg noszący nazwę Ostrowianin .

Funkcjonuje autobusowa komunikacja miejska obsługująca także połączenia z innymi miejscowościami regionu. Na pograniczu dzielnic Wenecja i Piaski-Szczygliczka , nieregularnie w okresie letnim kursuje ostrowska kolejka wąskotorowa . Ponadto, w miejscowości Michałków położonej ok. 5 km na północ od miasta znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego .

Więcej: transport drogowy w Ostrowie | transport kolejowy w Ostrowie | transport lotniczy w Ostrowie | komunikacja miejska w Ostrowie

Historia

Ratusz i rynek w Ostrowie Wielkopolskim, karta pocztowa z początku XX w.
Powiększ
Ratusz i rynek w Ostrowie Wielkopolskim, karta pocztowa z początku XX w.

Miasto otrzymało prawa miejskie najpóźniej w roku 1404 . Do początków XVIII w. nie rozwijało się (pożary, wojny, siła okolicznych ośrodków). W 1711 r. mieszczanie zrezygnowali z praw miejskich. Ostrów podniesiony został z upadku dzięki nowym właścicielom ( Jan Jerzy Przebendowski , Bielińscy , Radziwiłłowie ). Ponowna lokacja (połączona z wydaniem licznych przywilejów) nastąpiła w 1714 r. Opieka właścicieli, gospodarność włodarzy, działalność społeczna mieszkańców oraz korzystne, przygraniczne położenie przyczyniły się do szybkiego rozwoju miasta, przerwanego dopiero wybuchem II wojny światowej . Bardzo ważnym impulsem rozwojowym było także umiejscowienie w Ostrowie węzła kolejowego. Miasto było znaczącym ośrodkiem ruchu narodowego w okresie zaborów oraz podczas obu wojen światowych. Szczególnym epizodem w jego dziejach jest Republika Ostrowska bezkrwawy przewrót w listopadzie 1918 r., w wyniku którego Polacy przejęli władzę w mieście. W latach międzywojennych Ostrów należał do czołówki najszybciej rozwijających się miast w Polsce.

Więcej: historia Ostrowa | Stary Cmentarz | Republika Ostrowska | Alma Mater Ostroviensis | Honorowi Obywatele Miasta Ostrowa

Architektura

Stary Ostrów

Konkatedra św. Stanisława Biskupa
Powiększ
Konkatedra św. Stanisława Biskupa
Kościół Najświętszej Marii Panny
Powiększ
Kościół Najświętszej Marii Panny
Ulica Sądowa
Powiększ
Ulica Sądowa

Ze względu na wartość dziedzictwa kulturowego, na obszarze miasta wyodrębniono objętą rejestrem zabytków strefę podlegającą ścisłej ochronie konserwatorskiej (źródło: Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Ostrowa ). Ochronie podlega pochodząca głównie z XIX i XX wieku zabudowa, a także układ urbanistyczny z Rynkiem , ulicami zatylnymi (d. ul. Żydowska, ob. tzw. Zielony Rynek, ulica Wiosny Ludów) i ich charakterystyczną zabudową ( spichrze , oficyny i in. tego rodzaju zabudowania gospodarcze), oraz wąskimi przejściami przebijającymi szeregi domów, łączącymi ulice i place ("ścionki", bądź "sionki"). Obiekty zabytkowe w Ostrowie reprezentują wszystkie style architektoniczne, które odegrały znaczącą rolę na terenie Polski, od połowy XIX wieku - historyzm, secesję, modernizm.

Więcej: architektura Ostrowa Wielkopolskiego - stary Ostrów | plac Stefana Rowińskiego

Architektura sakralna

Więcej: zabytkowa architektura sakralna w Ostrowie

Budynki użyteczności publicznej

Więcej: zabytkowe budynki użyteczności publicznej w Ostrowie

Budynki przemysłowe

Więcej: zabytkowa zabudowa przemysłowa w Ostrowie

Domy

Więcej: zabytkowe domy w Ostrowie

Architektura współczesna

Zobacz: architektura współczesna w Ostrowie

Zieleń miejska i ochrona przyrody

Park Kultury i Wypoczynku Piaski-Szczygliczka
Powiększ
Park Kultury i Wypoczynku Piaski-Szczygliczka

Miasto bogate w zieleń (za przewodnikiem 100 tras po Polsce , wyd. Muza 2002 ). Powierzchnia parków miejskich (12 parków i większych skwerów) jest niewystarczająca, ale obfite nowe nasadzenia wzdłuż ulic całego miasta (także na terenie dzielnic peryferyjnych) i na skwerach pozwalają nadrobić te braki. Uzupełnieniem są 3 większe obszary leśne.

Na terenie miasta znajduje się 12 pomników przyrody . Inne formy ochrony przyrody w Ostrowie, ale także w jego najbliższej okolicy to:

Więcej: zieleń miejska w Ostrowie

Kultura

Synagoga
Powiększ
Synagoga

Ostrów należy do najważniejszych punktów na kulturalnej mapie Wielkopolski. Odbywa się tu wiele imprez o zasięgu regionalnym, krajowym, a także międzynarodowym. Są to między innymi:

Spośród różnorodnych instytucji-kreatorów kultury największe znaczenie mają trzy: Kino Komeda - Centrum Kultury Komeda, Centrum Ostrów (amatorska scena dramatyczna, scena impresaryjna i kinowa, scena klubowa, Restauracja Literacka, Galeria Na Dole, Miejska Biblioteka Publiczna im. Rowińskiego ) oraz Powiatowa Galeria Sztuki Współczesnej. Oprócz instytucji znaczącą rolę animatorską odgrywają stowarzyszenia kulturalne (chopinowskie, śpiewacze - miasto posiada bogate tradycje chóralne, teatry amatorskie i in.). Uzupełnieniem oferty kulturalnej miasta są muzea, m.in. Miasta Ostrowa , Garnizonu Ostrowskiego , Pszczelarstwa .

Więcej: imprezy kulturalne w Ostrowie | centra kultury w Ostrowie | muzea w Ostrowie

Edukacja

Szkoła im. Estkowskiego
Powiększ
Szkoła im. Estkowskiego

Ośrodek szkolnictwa średniego, zawodowego i wyższego. Wg danych statystycznych (2002, dla ostrowian powyżej 19 roku życia) wykształcenie wyższe posiada 13% mieszkańców, średnie, średnie zawodowe i policealne 46%, zasadnicze zawodowe 26%, a podstawowe 14%.

W mieście znajduje się 16 przedszkoli, 13 szkół podstawowych i 6 gimnazjów. Ostrów jest ośrodkiem edukacji średniej i zawodowej dla powiatu ostrowskiego i południowej Wielkopolski - 8 szkół (lub zespołów szkół) ogólnokształcących oraz 7 zespołów szkół technicznych i zawodowych. Są wśród nich między innymi: I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kompałły i Wojciecha Lipskiego , II Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Reymonta , a także zlikwidowane w 2005 roku Technikum Kolejowe . Ponadto działają: Zespół Szkół Specjalnych, Zespół Szkół Muzycznych im. Krzysztofa Komedy-Trzcińskiego, szkoły policealne i pomaturalne, Instytut Polsko-Kanadyjski.

Szkoły wyższe

Ośrodek szkolnictwa wyższego dla miasta i powiatu: 1 wydział zamiejscowy i 4 filie uczelni wyższych (nauki techniczne, społeczne, ekonomiczne, nauki o zdrowiu, wychowanie fizyczne). Około 3,5 tysięcy studentów.

Ostrów należy do największych miast w Polsce nie będących siedzibą uczelni wyższej. 24 sierpnia 2006 r. powołano Stowarzyszenie Edukacji Akademickiej w Ostrowie skupiające przedstawicieli środowisk naukowych Politechniki Wrocławskiej i społeczności lokalnej Ostrowa. Celem Stowarzyszenia jest utworzenie w mieście Wyższej Szkoły Inżynierskiej.

Sport, rekreacja, turystyka

Lotnisko Aeroklubu Ostrowskiego w Michałkowie
Powiększ
Lotnisko Aeroklubu Ostrowskiego w Michałkowie

Sport i rekreacja

W Ostrowie działa wiele klubów sportowych zajmujących się różnymi dziedzinami sportu. Największe osiągnięcia odnosili zawodnicy:

W mieście działają także dwa amatorskie kluby kolarskie , klub badmintonowy (KS Ołobok), klub speedrowerowy (KS Wiraż), Ostrowskie Towarzystwo Szachowe, dwa kluby jeździeckie (KJ Hufnal, OKJ Oxer), klub paintballowy oraz 2 ludowe kluby sportowe, 3 kluby przy PTTK, 19 szkolnych, parafialnych lub katolickich klubów sportowych.

Duże znaczenie (w tym jedna ponadregionalne) mają dwie ligi amatorskie:

W mieście znajduje się wiele hal sportowych, jednak mają one zazwyczaj niewielką ilość miejsc (jedna hala widowiskowo-sportowa), spośród dwóch dostępnych stadionów duże trybuny posiada jeden (Miejski z torem żużlowym). Sporty o charakterze niemasowym można uprawiać na:

Turystyka

Pod aniołem
Powiększ
Pod aniołem

Informacji turystycznej można zasięgnąć w Centrum Informacji Turystycznej przy oddziale PTTK w Ostrowie Wielkopolskim (ul. Starotargowa 5).

Przez miasto przebiega siedem szlaków turystycznych:

Baza hotelowa

Miasto posiada rozwiniętą infrastrukturę hotelową.

Media

Współczesny Ostrów ma relatywnie rozwinięty rynek medialny. Wart wspomnienia jest fakt, że w Ostrowie lat międzywojennych na 20 tysięcy mieszkańców (1928 r.) przypadało 11 czasopism (w tym 5 dzienników).

Ludzie związani z Ostrowem

Krzysztof Komeda-Trzciński
Powiększ
Krzysztof Komeda-Trzciński

Więcej: ludzie związani z Ostrowem

Z Ostrowem związanych jest wiele znanych i zasłużonych osób. Są to między innymi:

Osiedla podmiejskie

Pałac Lipskich w Lewkowie
Powiększ
Pałac Lipskich w Lewkowie

Ostrów jest otoczony wieńcem wsi, z których znaczna część jest zurbanizowana. Istnieje intensywny odpływ ludności z centrum na teren podmiejskich osiedli. Znaczna część z nich liczy ok. 1000 mieszkańców lub więcej (Przygodzice, Gorzyce Wielkie, Janków Przygodzki, Topola Mała i Wielka, Lewków, Wtórek, Wysocko Małe i Wielkie, Lamki). Są to:

Sąsiednie gminy

gmina wiejska Ostrów Wielkopolski | gmina wiejska Przygodzice | gmina miejsko-wiejska Raszków

Bibliografia

Wybrane pozycje:

Dane statystyczne:

Pełna bibliografia: Bibliografia artykułu Ostrów Wielkopolski

Zobacz też

Linki zewnętrzne


Ostrów Gminy powiatu ostrowskiego
Miasto: Ostrów Wielkopolski Gminy: Nowe Skalmierzyce | Odolanów | Ostrów Wielkopolski | Przygodzice | Raszków | Sieroszewice | Sośnie
Źródło: " http://pl.wikipedia.org/wiki/Ostr%C3%B3w_Wielkopolski "

Ostatnia Zmiana : 2006-11-07 12:33:43.494887